Ngày 14-11, Microsoft thông báo đã khôi phục đầy đủ các dịch vụ bị ảnh hưởng trong sự cố bắt đầu từ ngày 12-11. Trong thời gian đó, nhiều cơ quan, doanh nghiệp trên thế giới phải tìm cách duy trì công việc khi Outlook, Teams và các công cụ khác không thể hoạt động bình thường.
Ước tính có khoảng 20 dịch vụ Microsoft bị ảnh hưởng trong đợt sự cố gián đoạn quy mô toàn cầu lần này. Ảnh: AI
Việc khôi phục được hệ thống chấm dứt đợt gián đoạn, nhưng những ảnh hưởng tới dịch vụ thiết yếu tiếp tục đặt ra yêu cầu xem xét mức độ phụ thuộc vào một số ít nhà cung cấp công nghệ.
Tại Anh, nhân viên bệnh viện phải sử dụng hồ sơ giấy, trong khi một số hoạt động xét xử bị gián đoạn. Tại bang Maine của Mỹ, tòa án khuyến nghị người xin lệnh bảo vệ cân nhắc nộp hồ sơ giấy vì không thể bảo đảm các yêu cầu gửi qua email đã được tiếp nhận. Đơn vị vận hành thị trường chứng khoán châu Âu Euronext cũng thông báo không thể nhận email, yêu cầu doanh nghiệp niêm yết liên hệ bằng điện thoại.
Với người cần được khám chữa bệnh hay chờ tòa án tiếp nhận yêu cầu bảo vệ, một email không đến nơi có thể kéo theo việc chậm xử lý nhu cầu cấp thiết. Khi các kênh liên lạc quen thuộc ngừng hoạt động, hậu quả không còn giới hạn trong phạm vi một ứng dụng hay một hợp đồng dịch vụ. Những cơ quan chịu trách nhiệm trước người dân phải xoay xở với sự cố nằm ngoài khả năng kiểm soát trực tiếp của mình.
Theo giải thích ban đầu của Microsoft, lỗi phát sinh trong một đợt nâng cấp năng lực mạng trước đó và bộc lộ sau thay đổi mạng gần đây. Hãng cho biết sự cố không liên quan đến tấn công mạng hay các tác nhân trí tuệ nhân tạo. Một số máy chủ được đưa trở lại hoạt động nhưng lại mất phản hồi khi tiếp nhận yêu cầu truy cập, buộc hãng phải khôi phục từng bước để kiểm tra độ ổn định.
Trong cuộc họp trực tuyến kéo dài qua đêm, các kỹ sư và lãnh đạo Microsoft phải tính đến việc hạn chế những dịch vụ khác để tránh lượng yêu cầu dồn vào hệ thống đang phục hồi. Quy mô hạ tầng cùng sự liên kết giữa các dịch vụ khiến việc sửa lỗi khó có thể hoàn tất chỉ bằng cách đưa từng máy chủ trở lại hoạt động.
Trong nhiều năm, điện toán đám mây giúp các tổ chức giảm gánh nặng tự vận hành máy chủ, thuận tiện chia sẻ dữ liệu và phối hợp công việc. Nhưng khi email, lịch họp, tài liệu và trao đổi nội bộ cùng dựa vào một nền tảng, sự thuận tiện ấy đi kèm nguy cơ gián đoạn đồng thời. Ước tính có khoảng 20 dịch vụ Microsoft bị ảnh hưởng trong đợt sự cố này, cho thấy sử dụng nhiều ứng dụng chưa đồng nghĩa với phân tán rủi ro nếu chúng vẫn chung hạ tầng.
Sự phụ thuộc còn có thể sâu hơn khi các tập đoàn công nghệ đưa AI vào công cụ làm việc. Microsoft thuyết phục khách hàng rằng việc lưu trữ thêm dữ liệu trên hệ thống của hãng sẽ giúp triển khai và khai thác AI dễ dàng hơn. Với khách hàng, lợi ích ấy cần được cân nhắc cùng khả năng tiếp cận dữ liệu, chuyển đổi dịch vụ và duy trì công việc khi nền tảng chung gặp trục trặc. Càng nhiều quy trình được tích hợp, phạm vi ảnh hưởng khi xảy ra lỗi càng cần được tính toán kỹ.
Sau đợt gián đoạn, các nhà phân tích của ngân hàng đầu tư William Blair nhận định hậu quả tài chính trước mắt đối với Microsoft có thể kiểm soát được, nhưng tổn hại uy tín có thể khiến doanh nghiệp xem xét lại mức độ phụ thuộc vào hạ tầng của hãng. Khi khách hàng giao cả dữ liệu lẫn quy trình làm việc cho một nhà cung cấp, niềm tin được quyết định bởi khả năng duy trì dịch vụ qua những tình huống bất thường, bên cạnh chất lượng các tính năng mới.
Từ nguyên nhân ban đầu mà Microsoft công bố, việc bảo đảm an toàn hạ tầng số phải bao gồm cả kiểm soát những thay đổi do chính nhà cung cấp thực hiện. Các khâu thử nghiệm, triển khai nâng cấp và khôi phục khi có lỗi cần tương xứng với quy mô ảnh hưởng của hệ thống. Sau sự cố, khách hàng cũng cần được biết nguyên nhân, phạm vi gián đoạn và những biện pháp ngăn tái diễn để có cơ sở đánh giá lại độ tin cậy của dịch vụ.
Những bệnh viện quay về hồ sơ giấy hay cơ quan chuyển sang tiếp nhận trực tiếp cho thấy phương án thay thế vẫn cần được duy trì trong quá trình số hóa. Các tổ chức phải xác định công việc nào không thể gián đoạn, dữ liệu nào cần luôn truy cập được và kênh liên lạc nào có thể hoạt động độc lập. Việc lựa chọn thêm nhà cung cấp cần tính đến chi phí và khả năng vận hành, nhưng phương án dự phòng sẽ khó có ý nghĩa nếu vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống chính.
