Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội năm nay đang nóng hơn bao giờ hết khi số lượng thí sinh đăng ký dự tuyển lên tới gần 125.000 em, cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, toàn thành phố chỉ có khoảng 81.500 chỉ tiêu vào 124 trường THPT công lập, tương đương hơn 55% số học sinh có cơ hội giành suất học công.
Phối cảnh trường THPT đang xây dựng tại phường Phú Diễn (Ảnh: Đơn vị thiết kế cung cấp).
Con số chênh lệch lớn này tiếp tục khiến câu chuyện thiếu trường, thiếu lớp tại Thủ đô trở thành áp lực chưa có lời giải dứt điểm. Và để tháo gỡ bài toán đó, Hà Nội đang lên kế hoạch ưu tiên mạnh quỹ đất để xây thêm các trường THPT công lập trong những năm tới.
Theo dự thảo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đang được UBND thành phố lấy ý kiến, giáo dục là một trong những lĩnh vực được xác định đầu tư ưu tiên. Thành phố đặt mục tiêu phát triển mạng lưới trường lớp theo hướng kiên cố, hiện đại, chuẩn hóa nhằm đáp ứng tốc độ gia tăng dân số học đường, đặc biệt tại các quận nội đô và khu vực đô thị hóa nhanh.
Điểm đáng chú ý nhất là Hà Nội dự kiến dành quỹ đất cụ thể cho hệ thống trường học công lập, trong đó trường THPT được ưu tiên hàng đầu.
Theo quy hoạch, mỗi xã, phường, khu đô thị mới phải có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường THCS công lập; còn với bậc THPT, cứ khu vực quy mô từ 30.000 đến 50.000 dân phải bố trí ít nhất một trường THPT công lập. Đây được xem là bước đi nhằm chặn tình trạng dân cư tăng nhanh nhưng trường học không theo kịp như nhiều năm qua.
Thành phố cũng đã chỉ ra 33 phường đang thiếu trường học nghiêm trọng và sẽ được ưu tiên đầu tư xây mới trường THPT, tập trung ở các điểm nóng dân số như: Cầu Giấy, Yên Hòa, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Long Biên, Tây Hồ, Phú Diễn, Xuân Phương, Hà Đông, Dương Nội, Yên Nghĩa, Kiến Hưng... Đây đều là những khu vực có tốc độ đô thị hóa mạnh, số lượng học sinh tăng nhanh nhưng hạ tầng giáo dục đang quá tải.
Không chỉ dừng ở việc quy hoạch trên giấy, Hà Nội còn đưa ra cơ chế khá quyết liệt để có đất xây trường.
Khoảng 5% quỹ đất dành cho công trình công cộng tại các phường sẽ được ưu tiên sử dụng cho mục tiêu phát triển trường học. Thành phố đồng thời tận dụng các khu đất trống chưa khai thác, quỹ đất sau khi di dời trụ sở cơ quan, nhà máy, trường đại học hoặc các ô đất trong dự án đô thị chậm triển khai để chuyển đổi thành đất xây trường công lập. Trường hợp chủ đầu tư ô đất giáo dục không triển khai đúng tiến độ, thành phố sẽ thu hồi để giao địa phương tổ chức xây dựng.
Song song với đó, Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết chỉ tiêu tuyển sinh công lập cũng đang từng bước được nâng lên. Năm học 2026-2027, số học sinh vào các cơ sở giáo dục công lập dự kiến đạt khoảng 88.000 em, tăng hơn 7.000 so với năm trước. Tuy nhiên, lãnh đạo ngành giáo dục thừa nhận tốc độ tăng dân số cơ học tại nhiều khu vực đang khiến nhu cầu chỗ học tiếp tục phình to, buộc thành phố phải giải quyết tận gốc bằng cách xây thêm trường THPT mới.
Nói cách khác, thay vì chỉ xoay xở bằng cách tăng chỉ tiêu từng năm, Hà Nội đang bắt đầu bước vào cuộc đua giành quỹ đất cho giáo dục.
Bởi nếu không có thêm trường THPT công lập, mỗi mùa tuyển sinh lớp 10 sẽ vẫn là cuộc cạnh tranh nghẹt thở của hàng chục nghìn học sinh và phụ huynh Thủ đô.
Khánh Linh (theo Tiền phong, )
