Ảnh minh họa.
Ngày 22/1, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 34/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 178/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn. Nghị định mới tập trung tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, nới điều kiện lập quy hoạch, mở rộng phạm vi điều chỉnh và tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý quy hoạch.
Giảm ngưỡng mật độ dân số tối thiểu từ 500 người/km² xuống còn 300 người/km²
Nghị định số 34/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 7 Nghị định số 178/2025/NĐ-CP theo hướng mở rộng căn cứ pháp lý và tăng tính linh hoạt trong việc lập quy hoạch chung đô thị.
Theo đó, nghị định giảm ngưỡng mật độ dân số tối thiểu từ 500 người/km² xuống còn 300 người/km²; đồng thời bỏ quy định về diện tích tối thiểu đối với đô thị mới. Việc xác định phạm vi quy hoạch được mở rộng, căn cứ theo định hướng tại quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh hoặc quy hoạch chung thành phố.
Các trường hợp lập quy hoạch chung đô thị được xác định gồm: thành phố; tỉnh dự kiến thành lập thành phố thuộc hệ thống đô thị; đặc khu là đô thị; các khu vực gồm nhiều phường liền kề hoặc một phường độc lập; khu vực gồm phường và xã liền kề đáp ứng điều kiện về diện tích tối thiểu 50 km², mật độ dân số tối thiểu 300 người/km² và tỷ lệ lao động phi nông nghiệp tối thiểu 30%; đô thị mới có phạm vi tối thiểu theo địa giới đơn vị hành chính cấp xã.
Theo Nghị định, phạm vi quy hoạch trong nội dung quy hoạch chung đô thị đã được phê duyệt là căn cứ, cơ sở để quản lý và phát triển đô thị.
Bên cạnh đó, Nghị định số 34/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 8 theo hướng mở rộng phạm vi lập quy hoạch phân khu, bao quát nhiều loại hình khu vực và không quy định cứng về quy mô diện tích.
Theo quy định mới, quy hoạch phân khu được lập đối với các khu vực thuộc quy hoạch chung thành phố, đô thị mới dự kiến thành lập thành phố, khu kinh tế, khu du lịch quốc gia khi được xác định trong kế hoạch thực hiện quy hoạch chung. Quy mô diện tích được xác định trên cơ sở cấu trúc không gian của quy hoạch chung đã được phê duyệt và do UBND cấp tỉnh quyết định.
Ngoài ra, quy hoạch phân khu còn áp dụng đối với các khu chức năng hoặc khu vực được xác định trong quy hoạch chung hoặc quy hoạch tỉnh để triển khai dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật theo quy định của pháp luật.
Số hóa toàn trình và minh bạch tài chính
Nghị định 34/2026/NĐ-CP còn đặt ra yêu cầu bắt buộc về chuyển đổi số. Theo sửa đổi tại Điều 15, cơ quan tổ chức lập quy hoạch phải gửi hồ sơ qua hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng để thẩm định.
Đây là bước tiến quan trọng nhằm minh bạch hóa quá trình thẩm định, giảm thiểu cơ chế "xin - cho" và hồ sơ giấy tờ rườm rà. Quy định này cũng bao gồm điều khoản chuyển tiếp, yêu cầu các hồ sơ chưa gửi thẩm định trước ngày 1/1 sau khi phê duyệt cũng phải được cập nhật lên hệ thống dữ liệu quốc gia.
Về mặt tài chính, Nghị định làm rõ trách nhiệm quản lý kinh phí quy hoạch (Điều 21). Điểm mới là sự phân cấp mạnh mẽ: UBND cấp tỉnh được quyền phân cấp, ủy quyền cho cơ quan trực thuộc phê duyệt dự toán chi phí.
Đặc biệt, với trường hợp nhà đầu tư là đơn vị tổ chức lập quy hoạch (nguồn vốn xã hội hóa), nhà đầu tư đó sẽ có trách nhiệm tự phê duyệt dự toán chi phí. Quy định này tháo gỡ vướng mắc lâu nay về việc ai duyệt chi phí khi doanh nghiệp bỏ tiền làm quy hoạch, giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Mức phạt 810 triệu đồng Zalo, liệu người dùng có lấy lại được chữ "Đồng ý"?ĐỌC NGAYTheo Bộ Xây dựng, Nghị định sửa đổi đã cụ thể hóa các nội dung của Luật số 144/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và các quy định mới về phân quyền, phân cấp.
Việc điều chỉnh, bổ sung các quy định được kỳ vọng sẽ khắc phục những tồn tại, vướng mắc trong quá trình triển khai quy hoạch thời gian qua, đồng thời góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn.
Quỳnh Chi (t/h)
