Tờ New York Times (NYT) cho hay đã qua rồi cái thời mà danh hiệu "Kỳ lân" (Unicorn) là thứ hiếm hoi như đúng tên gọi của nó. Giới khởi nghiệp hiện đại đang chứng kiến sự trỗi dậy của một thế hệ mới: Soonicorn (kỳ lân dự bị) hay những doanh nghiệp được định giá từ 500 triệu USD đến dưới 1 tỷ USD, sẵn sàng "hóa rồng" bất cứ lúc nào.
Thuật ngữ "Unicorn" được Aileen Lee, người sáng lập Cowboy Ventures, đưa ra vào năm 2013 để chỉ những startup tư nhân có định giá trên 1 tỷ USD. Vào thời điểm đó, đây là một giấc mơ xa xỉ.
Thế nhưng ngày nay, thế giới đã có hơn 1.000 thực thể như vậy. Định nghĩa về các loài "sinh vật huyền bí" trong giới kinh doanh cũng mở rộng hơn với Decacorn (trên 10 tỷ USD), Hectocorn (trên 100 tỷ USD) và giờ đây là Soonicorn (Soon-to-be-unicorns).
500 triệu USD
Theo Giáo sư Ilya A. Strebulaev từ Đại học Stanford, một chuyên gia hàng đầu về tài chính và vốn mạo hiểm, số lượng các Soonicorn tại Mỹ đã tăng vọt so với một thập kỷ trước. Tính đến cuối năm ngoái, hơn 2.000 công ty đã đạt được trạng thái này.
Các Soonicorn thường là những doanh nghiệp được hậu thuẫn bởi các quỹ đầu tư mạo hiểm (V.C) với định giá sau khi gọi vốn (post-money valuation) nằm trong khoảng 500 triệu đến 999 triệu USD.
Đây được coi là "vùng đệm" quan trọng, nơi các startup chứng minh mô hình kinh doanh đã đủ độ chín để bứt phá lên hàng ngũ tỷ đô.
Giáo sư Strebulaev nhận định rằng 2026 sẽ là một năm rực rỡ đối với các Soonicorn. Một phần nguyên nhân đến từ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã hạ thấp đáng kể rào cản trong việc huy động vốn với mức định giá cao ngất ngưởng. Các nhà đầu tư đang đổ vốn vào các dự án mới mạnh mẽ đến mức nhiều công ty vừa thành lập vài năm, thậm chí là vừa ra đời, đã có thể chạm mức định giá 500 triệu USD ngay từ những vòng gọi vốn đầu tiên.
Bên cạnh đó, dữ liệu nghiên cứu của Giáo sư Strebulaev chỉ ra một thực tế thú vị về sự thay đổi tốc độ tăng trưởng. Trước năm 2015, một startup mất trung bình khoảng 6,5 năm để chạm mốc Unicorn.
Tuy nhiên, trong thập kỷ qua, con số này đã rút ngắn xuống chỉ còn khoảng 3,5 năm. Các công ty được hậu thuẫn bởi vốn mạo hiểm đang mở rộng quy mô với tốc độ chóng mặt nhờ dòng vốn dồi dào và công nghệ hỗ trợ.
Thế nhưng, chữ "Soon" (sắp sửa) trong tên gọi không đồng nghĩa với một sự đảm bảo chắc chắn cho tương lai. Soonicorn giống như một lát cắt về trạng thái của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định hơn là một lời tiên tri.
Thực tế, một số Soonicorn có thể chọn niêm yết công khai (IPO) với định giá thấp hơn kỳ vọng, một số hài lòng với vị thế hiện tại, và không ít trong số đó sẽ thất bại, một kịch bản nghiệt ngã nhưng thường trực trong thế giới startup.
Xu hướng trú ẩn
Theo NYT, một xu hướng đáng chú ý khác là các startup lớn hiện nay có xu hướng duy trì trạng thái công ty tư nhân lâu hơn. Thay vì vội vã IPO để thoái vốn như cách đây 20 năm, nhiều doanh nghiệp chọn cách tiếp tục tăng trưởng trong "bóng tối" để tránh sự biến động và áp lực từ thị trường chứng khoán công khai.
Dẫu vậy, trật tự này có thể thay đổi trong năm 2026. Những "siêu kỳ lân" hay đúng hơn là các Hectocorn như Anthropic, OpenAI và SpaceX được cho là đang thực hiện các bước chuẩn bị để tiến hành IPO.
Sự chuyển mình của những gã khổng lồ này chắc chắn sẽ tạo ra hiệu ứng dây chuyền, thúc đẩy các Soonicorn phía sau tăng tốc để lấp đầy khoảng trống trên thị trường vốn mạo hiểm.
Giới khởi nghiệp năm 2026 không chỉ là cuộc chơi của những cái tên đã cũ. Với tốc độ đào thải và phát triển như hiện nay, những Soonicorn "hot" nhất của năm nay thậm chí có thể là những công ty hiện còn chưa được thành lập.
*Nguồn: NYT, Stanford Research, Fortune
