Trong truyện cổ của Andersen, nàng tiên cá đánh đổi giọng nói để có được đôi chân, mong bước vào thế giới của người mình yêu. Nhưng khi khoảng cách giữa hai người được rút ngắn, cũng là lúc nàng đánh mất khả năng giãi bày lòng mình.
Ngôn ngữ vốn hiện diện trong những điều bình dị nhất: một tiếng gọi mẹ, một lời yêu thương, một mong muốn được đáp lại. Ta lớn lên cùng những từ ngữ ấy, quen thuộc đến mức ít khi nghĩ rằng khả năng diễn đạt cũng là một điều cần được học.
Với những đứa trẻ gặp khó khăn trong phát triển ngôn ngữ, thế giới không thiếu những điều để khám phá, cũng không thiếu những điều muốn bày tỏ. Điều các em cần là thêm cơ hội và sự hỗ trợ để hiểu, sử dụng ngôn ngữ theo cách phù hợp.
Nếu những điều chưa thể nói thành lời được tập hợp trong một cuốn từ điển, có lẽ trang đầu tiên sẽ bắt đầu từ một tiếng gọi thân thuộc nhất.
MẸ
Danh từ. Người hiểu ta bằng cả những điều chưa thành lời.
Tiếng gọi mẹ có lẽ là một trong những âm thanh được mong chờ nhất khi một đứa trẻ bắt đầu học nói. Nhưng không phải đứa trẻ nào cũng phát triển ngôn ngữ theo cùng một nhịp độ. Có trẻ cần thêm thời gian để hiểu một lời chỉ dẫn, diễn đạt nhu cầu hay tham gia vào cuộc trò chuyện. Có trẻ sử dụng ánh mắt, cử chỉ hoặc hành động để giao tiếp trước khi có thể nói thành lời.
Với cha mẹ, hành trình ấy có thể đi cùng những câu hỏi không dễ trả lời.
“Bác sĩ ơi, về nhà tôi phải làm gì để giúp con?”
Đó là câu hỏi khiến nhóm thực hiện dự án “Ươm mầm ngôn ngữ” trăn trở trong quá trình làm việc với trẻ gặp khó khăn về giao tiếp. Bởi sau những buổi thăm khám, cha mẹ vẫn phải trở về với bữa cơm, giờ chơi và vô số tình huống thường ngày. Họ biết con cần được hỗ trợ, nhưng không phải lúc nào cũng biết phải bắt đầu từ đâu, làm thế nào và liệu mình đã làm đúng hay chưa.
Tình yêu thương có thể khiến người lớn kiên nhẫn chờ đợi một tiếng gọi. Nhưng để sự chờ đợi trở thành cơ hội giao tiếp, đôi khi chính cha mẹ cũng cần được hướng dẫn.
Bởi không ai có thể tự nhiên biết hết cách bước vào thế giới của một đứa trẻ, dù yêu thương thế giới ấy đến nhường nào.

Trở về mái ấm, “Ươm mầm ngôn ngữ” là kim chỉ nam cho ba mẹ giao tiếp cùng con
NƯỚC
Danh từ. Một nhu cầu giản đơn, không phải lúc nào cũng dễ diễn đạt.
Một cốc nước, một món ăn hay chiếc bánh yêu thích đều có thể trở thành cơ hội để trẻ học cách giao tiếp. Từ nhận biết, gọi tên đến bày tỏ mong muốn, trẻ dần làm quen với việc sử dụng ngôn ngữ trong những tình huống gần gũi nhất.
Xuất phát từ những nhu cầu ấy, dự án “Ươm mầm ngôn ngữ” không đặt mục tiêu phát triển một phương pháp điều trị mới, mà tìm cách đưa kiến thức chuyên môn từ phòng khám vào đời sống gia đình và lớp học. Thay vì chỉ khuyên cha mẹ trò chuyện với con nhiều hơn, dự án chú trọng hướng dẫn những cách tương tác cụ thể: tạo cơ hội để trẻ lựa chọn trong bữa ăn, chờ đợi phản hồi hoặc mở rộng một từ con vừa nói trong giờ chơi.
Để hỗ trợ quá trình này, nhóm phát triển bộ học liệu từ vựng cốt lõi theo bản đồ tư duy, giúp trẻ tiếp cận mỗi từ thông qua đặc điểm, chức năng và tình huống sử dụng. AI tạo sinh được ứng dụng trong thiết kế hình ảnh trực quan, còn nội dung và hướng dẫn sử dụng được rà soát theo định hướng chuyên môn. Nhờ đó, những kiến thức vốn được truyền đạt trong phòng khám có thêm cơ hội được thực hành ngay tại nhà, qua mỗi bữa cơm, giờ chơi hay cuộc trò chuyện thường ngày.

Chuyển hoá những hình ảnh gần gũi xung quanh trẻ để áp dụng trong môi trường gia đình
NHÀ
Danh từ. Nơi những bài học tiếp tục sau khi buổi học đã kết thúc.
Để việc hỗ trợ ngôn ngữ không dừng lại sau mỗi buổi can thiệp, “Ươm mầm ngôn ngữ” từng bước đưa học liệu vào thực tế. Bộ tài liệu gồm 5 quyển với 80 thẻ từ vựng đã được thử nghiệm tại các gia đình, đồng thời bước đầu ứng dụng tại Bệnh viện Sản - Nhi Cà Mau và môi trường giáo dục mầm non.
Những kết quả ban đầu chưa đủ để đánh giá hiệu quả lâu dài, nhưng cho thấy tiềm năng kết nối hoạt động chuyên môn với việc hỗ trợ trẻ tại nhà và trường học.
Ngôi nhà không cần trở thành một phòng can thiệp thứ hai. Những bữa cơm, giờ chơi hay cuộc trò chuyện vẫn diễn ra như thường lệ, chỉ khác rằng cha mẹ có thêm cách đồng hành và tạo cơ hội giao tiếp cho con.

Hoạt động thực hành ngôn ngữ cùng trẻ và phụ huynh trong dự án “Ươm mầm ngôn ngữ”.
CHÚNG TA
Đại từ. Khi những nỗ lực riêng lẻ tìm được tiếng nói chung.
Một bác sĩ hiểu những khó khăn trong phát triển ngôn ngữ. Một nhà giáo biết cách đưa trẻ vào các hoạt động học tập, vui chơi. Người làm công nghệ góp phần chuyển hóa tri thức thành công cụ dễ tiếp cận. Còn cha mẹ là những người thấu hiểu thói quen và nhu cầu của con hơn ai hết. Khi những thế mạnh ấy được kết nối, việc hỗ trợ trẻ không còn là nỗ lực đơn độc của một cá nhân. Đó cũng là tinh thần “Hợp lực cộng đồng” mà “Ươm mầm ngôn ngữ” theo đuổi, đồng thời là giá trị đáng được ghi nhận tại Human Act Prize.
Điều dự án hướng đến không chỉ là mở rộng phạm vi tiếp cận, mà còn là xây dựng một cách phối hợp có thể được tiếp nối ở nhiều gia đình, trường học và cơ sở y tế. Bởi một cộng đồng vững mạnh không nhất thiết bắt đầu từ những nguồn lực lớn, mà từ khả năng kết nối và phát huy những gì mỗi người có thể đóng góp.

Hoạt động hướng dẫn giáo viên ứng dụng học liệu hỗ trợ phát triển ngôn ngữ cho trẻ
LẮNG NGHE
Động từ. Đôi khi, thấu hiểu bắt đầu trước cả lời nói.
Trở lại câu chuyện của Andersen, nỗi buồn của nàng tiên cá không chỉ nằm ở việc đánh mất giọng nói, mà còn ở những điều nàng không thể bày tỏ với người mình yêu thương.
Ngoài cổ tích, không phải khó khăn nào cũng có thể giải quyết bằng phép màu. Nhưng sự kiên nhẫn, những hướng dẫn phù hợp và nỗ lực từ nhiều phía có thể giúp trẻ có thêm cơ hội giao tiếp mỗi ngày.
Có lẽ, cuốn từ điển của những điều chưa nói không chỉ dành cho những đứa trẻ đang học cách diễn đạt, mà còn dành cho người lớn đang học cách lắng nghe.

Những bức tranh của trẻ, nơi cảm xúc và trí tưởng tượng được thể hiện qua màu sắc.
Đón chờ những dự án sáng giá góp mặt trong danh sách Vòng Sơ khảo Human Act Prize 2026 và tiến đến Chung kết, nơi những sáng kiến vì cộng đồng tiếp tục được ghi nhận và lan tỏa.
Sau khi tiếp nhận các hồ sơ tham dự, Human Act Prize 2026 bước vào giai đoạn thẩm định, gồm Vòng Sơ khảo và Vòng Chung khảo, nhằm đánh giá toàn diện các dự án dựa trên hệ thống tiêu chí của Giải thưởng.
Thông qua quá trình xem xét hồ sơ, trao đổi và đánh giá của Hội đồng Giám khảo, những dự án tiêu biểu sẽ từng bước được lựa chọn để tiến tới Gala trao giải Human Act Prize 2026.
Rất mong nhận được sự quan tâm, đồng hành và ủng hộ của cộng đồng dành cho Human Act Prize 2026 và những dự án đang trên hành trình tạo nên những thay đổi tích cực!
Website chính thức: https://humanactprize.org
Fanpage: https://www.facebook.com/HumanActPrize
