Báo VietNamNet phản ánh vấn đề chất lượng nghệ thuật biểu diễn xuống cấp thể hiện qua tình trạng nhiều hiện tượng mạng, KOL, doanh nhân... đua nhau làm ca sĩ bất chấp việc không đạt tiêu chuẩn của nghề nghiệp.
Việc các nhân vật trước đây như Lệ Rơi, Quân Kun, Bà Tưng... nổi tiếng trên mạng xã hội và được mời biểu diễn, thậm chí khá đắt show như Lệ Rơi, không mới, từng bị báo chí phản ánh, cơ quan quản lý chấn chỉnh nhằm đảm bảo môi trường hoạt động nghệ thuật trong sạch, lành mạnh và công bằng.
Bởi nếu thả nổi, câu nói nổi tiếng "ở Việt Nam cứ cầm mic lên đã là ca sĩ" của Chi Pu năm nào sẽ trở thành sự thật, gây loạn, giảm chất lượng nghệ thuật biểu diễn và bất công với các nghệ sĩ chân chính.
Trường hợp của Võ Thùy Dung - cháu gái NSƯT Vũ Linh gây tranh cãi không chỉ ở khía cạnh hiện tượng mạng làm ca sĩ mà còn bởi việc diễn "chui", hát nhép và trình diễn dung tục, phản cảm trên sân khấu.
Tuy nhiên, theo Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân, pháp nhân có quyền xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận miễn là mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
Màn ngả ngớn phản cảm của Võ Thùy Dung và Hồ Khắc Tùng
Liệu việc chấn chỉnh chất lượng nghệ thuật biểu diễn có mâu thuẫn với tinh thần của Bộ luật Dân sự 2015 không?
Về khía cạnh này, trao đổi với phóng viên, luật sư Diễm Trinh - Đoàn Luật sư TPHCM khẳng định theo pháp luật Việt Nam hiện hành, không có sự mâu thuẫn giữa Bộ luật Dân sự 2015 và pháp luật về biểu diễn nghệ thuật.
Theo đó, Bộ luật Dân sự chỉ ghi nhận quyền tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận trong quan hệ dân sự nhưng chính Bộ luật này cũng giới hạn rằng thỏa thuận không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và không được xâm phạm lợi ích công cộng, quyền lợi hợp pháp của người khác.
Vì vậy, việc một người được mời hát hay được trả tiền để diễn không đồng nghĩa đương nhiên có quyền biểu diễn hợp pháp trước công chúng.
Hoạt động biểu diễn hiện nay chịu sự điều chỉnh trực tiếp của Nghị định 144/2020, trong đó Nhà nước quản lý bằng điều kiện của đơn vị tổ chức, thủ tục thông báo hoặc chấp thuận và các hành vi bị cấm trong nội dung biểu diễn.
"Pháp luật không bắt buộc cứ phải là nghệ sĩ chính quy mới được diễn nhưng cũng không chấp nhận chuyện chỉ cần hai bên đồng ý với nhau là có thể tự do lên sân khấu bất chấp khuôn khổ quản lý", luật sư Diễm Trinh cho biết.
Về giải pháp, theo luật sư Diễm Trinh, không nên cấm người không nghệ sĩ tham gia hoạt động biểu diễn hay quay lại cơ chế cấp thẻ nghề cứng nhắc.
Dược Sĩ Tiến "làm loạn" showbiz bằng giọng hát
Chuyên gia cho rằng cách đúng là tiếp tục thừa nhận quyền tham gia hoạt động biểu diễn nhưng siết trách nhiệm của đơn vị tổ chức và người biểu diễn trong từng chương trình; và Nghị định 144/2020 đã có khung quản lý theo hướng này.
Đơn vị tổ chức và tất cả người biểu diễn trong chương trình phải làm đúng như nội dung đã được chấp thuận, phù hợp về văn hóa và tuân thủ quyền tác giả, quyền liên quan.
Để chấn chỉnh chất lượng nghệ thuật biểu, cơ quan quản lý cần chú trọng 4 mục tiêu sau:
- Buộc đơn vị tổ chức chịu trách nhiệm đầu tiên nếu đưa người biểu diễn không phù hợp lên sân khấu;
- Tăng hậu kiểm thay vì chỉ trông vào phúc khảo;
- Áp dụng nghiêm chế tài theo Nghị định 38/2021 đối với biểu diễn sai nội dung, phản cảm hoặc trái quy định;
- Minh bạch thông tin chương trình để khán giả biết mình đang mua vé xem gì;
"Cốt lõi của giải pháp không phải dựng rào cản bằng cấp mà là quản lý bằng trách nhiệm pháp lý và chế tài thực chất", luật sư nêu quan điểm.
Mi Lê