Ở tuổi 72, chống gậy trong tay và với khoản lương hưu hàng tháng chỉ hơn 5.000 nhân dân tệ, tôi quyết định chuyển đến một viện dưỡng lão tầm trung ở ngoại ô. Tôi đã sống ở đó suốt 7 năm. Tai nạn năm ấy – khi tôi ngã xuống sàn, cố gắng kêu cứu trong bất lực – đã khép lại hoàn toàn cuộc sống “an nhàn một mình” mà tôi từng cố níu giữ.
Con trai tôi muốn đón tôi về sống chung, nhưng tôi hiểu rất rõ: hai thế hệ dưới cùng một mái nhà, sớm muộn cũng nảy sinh va chạm.
Thuê người chăm sóc ở cùng ư? Mức giá khởi điểm 8 nghìn nhân dân tệ mỗi tháng khiến tôi chỉ biết lắc đầu. Cuối cùng, tôi bước chân vào viện dưỡng lão, mang theo nỗi bất an mơ hồ, cảm giác như mình bị “đưa đi”.
Ảnh minh họa
Nhưng 7 năm sau, tôi có thể nói một cách chắc chắn: đó không phải là dấu chấm hết, mà là điểm khởi đầu cho một cuộc sống khác sung sướng nhất.
Viện dưỡng lão: "Càng đắt càng xắt ra miếng"
Tiền bạc là câu chuyện không thể né tránh. Viện dưỡng lão tư nhân tầm trung nơi tôi ở có phòng đơn, còn tôi thuộc diện “bán tự chăm sóc” – cần hỗ trợ khi tắm rửa – nên chi phí hàng tháng luôn quanh mức 6.000 nhân dân tệ.
Trong đó, phí giường bệnh chiếm phần lớn, hơn 4.000 nhân dân tệ. Khoảng 1.500 nhân dân tệ dành cho chăm sóc điều dưỡng, phần còn lại là tiền ăn uống.
Chi phí viện dưỡng lão giống như bóc từng lớp vỏ hành. Viện dưỡng lão công lập là lựa chọn tiết kiệm nhất, giá từ 2.000–4.000 nhân dân tệ/tháng, nhưng danh sách chờ thường kéo dài và rất khó có giường trống.
Viện dưỡng lão tư nhân giá thấp dao động từ 1.600–3.500 nhân dân tệ, điều kiện đơn giản, nhiều giường trong một phòng, mục tiêu chủ yếu là “có chỗ sống”.
Viện dưỡng lão tầm trung – như nơi tôi đang ở – có mức giá từ 3.000 đến 6.000–7.000 nhân dân tệ, với phòng đôi hoặc phòng đơn và các tiện nghi cơ bản. Còn viện dưỡng lão cao cấp thì giá khởi điểm từ 8.000 nhân dân tệ/tháng, không có trần, thậm chí có nơi lên tới 30.000–50.000 nhân dân tệ, đi kèm phòng tập, vườn cây, bác sĩ riêng, thường nằm tại các thành phố lớn.
Yếu tố then chốt quyết định chi phí là mức độ chăm sóc. Người cao tuổi còn tự sinh hoạt được thuộc diện chăm sóc cấp độ 3 – rẻ nhất. Những người cần hỗ trợ một phần như tôi được xếp cấp độ 2. Còn người già nằm liệt giường, cần chăm sóc 24/24 thuộc cấp độ 1, chi phí dễ dàng vượt mốc 10.000 nhân dân tệ/tháng khi cộng đủ các dịch vụ.
Ngoài ra, khi nhập viện còn phải nộp một khoản dự phòng y tế để phòng trường hợp cấp cứu đột xuất.
Thú thật, những ngày đầu, tôi thấy bữa ăn ở đây nhạt và loãng, kém xa cơm nhà. Nhưng dần dần, tôi nhận ra mặt tích cực: bữa sáng có cháo và trứng, bữa trưa gồm bốn món và một món canh, thực đơn thay đổi theo tuần, đảm bảo dinh dưỡng.
Quan trọng nhất, tôi không còn phải lê từng bước nặng nhọc đi chợ, nấu nướng mỗi ngày nữa.
Ảnh minh họa
Viện dưỡng lão: Tận tâm, an toàn và quản lý chặt chẽ
Viện dưỡng lão giống như một xã hội thu nhỏ. Ở đâu có con người, ở đó có va chạm. Từ chuyện tranh nhau điều khiển tivi đến việc xếp hàng chờ tắm, những xung đột nhỏ diễn ra hằng ngày.
Ông Lý ở phòng bên cạnh thường quát tháo khi chơi mạt chược, khiến mọi người khó chịu. Chỉ đến khi quản lý can thiệp, ông mới dần thay đổi. Chính những chuyện vụn vặt ấy tạo nên nhịp sống thường nhật nơi đây.
Cảm giác an toàn là điều an ủi lớn nhất mà viện dưỡng lão mang lại. Có lần, nửa đêm tôi thấy không khỏe, vừa bấm chuông gọi đã có người chăm sóc và bác sĩ trực đến chỉ sau vài phút. Điều đó là thứ tôi không thể có khi sống một mình.
Phần lớn nhân viên đều tận tâm; dù bận rộn, họ vẫn đảm bảo những việc thiết yếu như phát cơm, cho uống thuốc, giúp trở mình. Dĩ nhiên, cũng có lúc xuất hiện người lén vào bán các sản phẩm chăm sóc sức khỏe giá cao cho người già, nhưng nhân viên xã hội đã kịp thời phát hiện và yêu cầu họ rời đi. Quản lý chặt chẽ và quy chuẩn rõ ràng là yếu tố sống còn khi lựa chọn viện dưỡng lão.
Viện dưỡng lão: Nơi có những người bạn giúp xua tan cô đơn tuổi già
7 năm sống giữa những người già giúp tôi hiểu ra một điều: giá trị lớn nhất của viện dưỡng lão không nằm ở đồ ăn hay phòng ốc, mà ở khả năng xua tan cô đơn. Hàng xóm cũ của tôi, dì Vương, cả đời vất vả nuôi hai con, nhưng về già hiếm khi được gặp chúng.
Ảnh minh họa
Những đêm mất ngủ, dì thường thở dài vì “không ai hiểu mình”. Sau này, chúng tôi thay nhau trò chuyện, hát vài câu kinh kịch Bắc Kinh, dạy dì xem video trên điện thoại, và gương mặt dì dần giãn ra.
Sự ấm áp tương trợ như thế rất khó tìm thấy khi sống một mình. Nhiều nhân viên còn trẻ, chỉ một tiếng gọi “ông”, “bà” cũng đủ khiến họ thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. Ngày lễ, viện tổ chức hoạt động, con cháu đến thăm, người già vui như trẻ nhỏ. Còn ngày thường, họ quây quần bên nhau, khoe ảnh con cháu, kể chuyện thời trẻ, tìm thấy sự đồng cảm trong ký ức chung.
Cách để chọn được viện dưỡng lão hợp với mình
Một viện dưỡng lão có đáng tin hay không chưa bao giờ là câu hỏi “có” hay “không” đơn giản. Những cơ sở chăm sóc người cao tuổi trong cộng đồng, gần nhà, đang ngày càng phổ biến. Chúng nhỏ, hòa nhập với khu dân cư, giúp người già dễ đi lại, gặp gỡ hàng xóm quen, tạo cảm giác “chỉ cách một bát canh nóng”.
Chi phí cũng dễ chịu hơn: người tự lập khoảng 2.500 nhân dân tệ/tháng, người khuyết tật đa phần dưới 5.000 nhân dân tệ – mở ra hy vọng cho những người có lương hưu hạn chế.
Khi chọn viện dưỡng lão, đừng chỉ tin vào tờ rơi quảng cáo. Hãy đi một vòng, xem có mùi khó chịu không, kiểm tra tay vịn chống trượt, quan sát thái độ của người chăm sóc. Trò chuyện với các cụ đang sống ở đó – lời họ nói thật hơn bất kỳ quảng cáo nào. Hãy hỏi rõ tỷ lệ nhân viên chăm sóc so với số cư dân, và yêu cầu bảng chi phí chi tiết, bao gồm cả các khoản phát sinh như điều hòa, sưởi ấm, đồ dùng cá nhân.
Ảnh minh họa
Ngày càng nhiều người cao tuổi nhận ra rằng vào viện dưỡng lão không đồng nghĩa với bị con cái bỏ rơi, mà là một lựa chọn chủ động để cả hai bên đều yên tâm. Tôi đã chứng kiến không ít gia đình kiệt sức vì chăm sóc người già bệnh nặng, tình thân bị bào mòn bởi gánh nặng kéo dài. Chăm sóc chuyên nghiệp đôi khi lại là cách giữ gìn mối quan hệ gia đình tốt hơn.
Trong 7 năm ấy, tôi đã tiễn nhiều người ra đi trong lặng lẽ, nghe tiếng khóc bật lên từ một căn phòng nào đó giữa đêm khuya. Ở đây, tuổi già và cái chết không phải điều né tránh. Những người được con cháu thăm thường xuyên luôn mang vẻ rạng rỡ khác hẳn. Còn như tôi, con cái làm việc xa, chúng tôi xây dựng những vòng tròn xã hội mới, nương tựa tinh thần vào nhau.
Hiện nay, hơn 90% người cao tuổi vẫn sống tại nhà, nhưng sự thay đổi cấu trúc gia đình và thế hệ con một đang già đi khiến viện dưỡng lão trở thành lựa chọn mà nhiều gia đình buộc phải cân nhắc. Viện công thì quá tải, viện cao cấp lại quá đắt. Khoảng trống ở giữa ấy chính là điều mà phần lớn gia đình bình thường đang tìm kiếm.
Con trai tôi hỗ trợ khoảng 6.000 nhân dân tệ mỗi tháng. Số tiền đó đổi lấy sự an toàn 24/7, bữa ăn đúng giờ, người chăm sóc khi ốm đau và sự bầu bạn mỗi ngày. Nó không thể mua được tình thân, cũng không thay thế hoàn toàn hơi ấm gia đình, nhưng giúp tôi giữ được phẩm giá cơ bản trong những năm cuối đời.
Ngồi trong khu vườn viện dưỡng lão, nhìn những người cùng trang lứa tản bộ, chơi cờ, phơi nắng, tôi thường tự hỏi: phải chăng thế hệ chúng tôi đang đi trên một con đường già đi chưa từng có – mắc kẹt giữa khát vọng “nhà” và thực tế của “cơ sở chăm sóc”? Trên con đường ấy, điều gì mới thực sự đáng để đánh đổi?
