Ola Electric, công ty sản xuất xe máy điện lớn nhất Ấn Độ, đang chứng kiến doanh số khởi sắc trở lại. Sau nhiều tháng liên tiếp lao dốc, hãng xe này cuối cùng cũng đảo chiều đi lên, phần lớn nhờ vào sự bùng nổ mạnh mẽ của thị trường xe điện (EV) nội địa.
Tuy nhiên, hành trình lội ngược dòng để vực dậy một doanh nghiệp từng chìm sâu trong khủng hoảng và thua lỗ đòi hỏi nhiều hơn chỉ một vài quý tăng trưởng ngắn hạn. Theo báo cáo từ tờ Financial Express, chặng đường phía trước của Ola Electric vẫn còn vô cùng gian nan.
Khởi sắc
Trong một thời gian dài, Ola Electric đã phải đối mặt với tình trạng lượng xe xuất xưởng sụt giảm nghiêm trọng qua từng tháng. Đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng diễn ra vào tháng 2/2026, khi doanh số của hãng chạm đáy với vỏn vẹn 3.968 chiếc. Đối với một tên tuổi từng độc tôn chiếm lĩnh vị trí dẫn đầu toàn thị trường, đây là một tín hiệu báo động đỏ cực kỳ nguy hiểm.
Thế nhưng, cục diện bắt đầu có sự xoay chuyển ngay sau đó. Doanh số toàn hãng đã hồi phục lên mức 10.117 chiếc vào tháng 3, tiếp tục leo lên 12.166 chiếc vào tháng 4 và chạm ngưỡng 15.139 chiếc trong tháng 5. Trước đó, ban lãnh đạo công ty đã đưa ra mức dự báo đầy kỳ vọng cho các nhà đầu tư rằng doanh số quý II sẽ đạt khoảng 40.000 đến 45.000 chiếc.
Dữ liệu thực tế từ hệ thống đăng ký phương tiện chính phủ chỉ ra rằng Ola đã kịp bán 40.540 chiếc xe ngay trong quý này. Như vậy, hãng đang đi đúng quỹ đạo để hoàn thành, thậm chí là vượt mục tiêu đề ra.
Cuộc lội ngược dòng này không phải là câu chuyện độc diễn của riêng Ola Electric. Toàn bộ phân khúc xe hai bánh chạy điện tại Ấn Độ đang bước vào giai đoạn tăng trưởng phi mã. Theo số liệu từ Liên đoàn các Hiệp hội Đại lý Ô tô Ấn Độ (FADA), số lượng xe máy điện đăng ký mới trong tháng 5 đã tăng vọt 63% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 170.733 chiếc - mức doanh số theo tháng cao thứ hai trong lịch sử ngành.
Tỷ lệ thâm nhập của xe điện trên thị trường xe hai bánh cũng ghi nhận mức tăng kỷ lục, từ 6,1% của năm ngoái lên 9,3%. Động lực chính đứng sau làn sóng chuyển dịch này đến từ cơn bão giá xăng dầu.
Ông C S Vigneshwar, Chủ tịch FADA, phân tích rằng các cuộc xung đột vũ trang leo thang tại khu vực Tây Á đã đẩy chi phí nhiên liệu tăng cao. Thực tế này buộc người tiêu dùng phải cân nhắc kỹ lưỡng bài toán chi phí vận hành và quyết định chuyển sang xe điện như một giải pháp tiết kiệm dài hạn.
Phía sau hào quang
Tuy nhiên, những tín hiệu lạc quan trên vẫn đi kèm với những lời cảnh báo đầy sức nặng. Ola Electric đã thất bại trong việc hoàn thành các mục tiêu chiến lược của năm tài chính 2026. Hãng từng cam kết với các nhà đầu tư sẽ mang về mức doanh thu 30.000 đến 32.000 triệu INR, nhưng thực tế chỉ thu về 22.530 triệu INR. Mục tiêu bán ra từ 325.000 đến 375.000 chiếc xe cũng sụp đổ nghiêm trọng khi lượng xe tiêu thụ thực tế chưa đầy 174.000 chiếc.
Ngay cả khi Ola hoàn thành mục tiêu doanh số của quý II năm nay, con số đó vẫn là một bước lùi lớn so với quá khứ. Ở cùng kỳ năm ngoái, hãng từng bán ra tới hơn 68.000 chiếc xe trong một quý. Điều này đồng nghĩa với việc dù doanh số đang đi lên, quy mô hoạt động của công ty hiện tại đã bị thu hẹp đáng kể.
Gót chân Achilles lớn nhất của Ola Electric nằm ở chất lượng dịch vụ hậu mãi và sửa chữa. Nhà sáng lập Bhavish Aggarwal thừa nhận công ty từng rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng khi các đơn hàng bảo dưỡng bị tồn đọng chất đống. Chính sự chậm trễ này đã bào mòn niềm tin của khách hàng và kéo sập doanh số của hãng. "Chúng tôi thực sự đang đối mặt với thách thức lớn về năng lực dịch vụ và đang nỗ lực giải quyết triệt để nút thắt này," ông Aggarwal bộc bạch trong cuộc họp báo cáo tài chính với các nhà đầu tư.
Từng có thời điểm Aggarwal bị các nhà phê bình chỉ trích trên mạng xã hội. Một khách hàng vì quá tức giận đã đốt cháy một phòng trưng bày của Ola ở Karnataka. Một loạt các lỗi xe tay ga cũng khiến các chủ xe chán nản vô cùng.
Để cứu vãn tình hình, chiến dịch mang tên Hyper Service đã được kích hoạt. Ông Aggarwal cho biết thời gian sửa chữa xe hiện đã giảm tới 88%, với khoảng 87% số ca được xử lý ngay trong ngày. Tình trạng khan hiếm linh kiện thay thế cũng được kéo giảm 69%.
Dù vậy, bóng ma khủng hoảng dịch vụ vẫn chưa hoàn toàn buông tha hãng. Mới đây, một tòa án bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại bang Andhra Pradesh đã phán quyết buộc Ola Electric phải sửa xe miễn phí cho một khách hàng, đồng thời phạt hãng 45.000 INR vì chất lượng dịch vụ quá tồi tệ.
Ola Electric từng có thời điểm thâu tóm gần một nửa thị phần xe hai bánh chạy điện tại Ấn Độ. Tuy nhiên, giờ đây miếng bánh của hãng đã bị teo tóp xuống chỉ còn khoảng 8%. Trong giai đoạn Ola sa lầy vào các khủng hoảng nội bộ, các đại gia xe máy truyền thống đã nhanh chóng chớp thời cơ để bành trướng thế lực. Những cái tên như TVS Motor, Bajaj Auto, Ather Energy và Hero MotoCorp đều đang liên tục gặm nhấm và chiếm lĩnh thị phần.
Đây chính là thử thách nghiệt ngã nhất trong một chiến lược xoay chuyển tình thế: Gia tăng sản lượng bán hàng là một chuyện, nhưng việc giành lại thị phần từ tay các đối thủ sừng sỏ đã ổn định chỗ đứng lại là một bài toán khó hơn gấp vạn lần. Các nhà phân tích tại hãng nghiên cứu Visible Alpha dự báo doanh thu của Ola sẽ tăng trưởng trở lại trong năm tài chính 2027 với mức tăng sản lượng khoảng 7%, đạt 185.622 chiếc. Đây có thể coi là một bước tiến, nhưng nhìn chung vẫn chỉ là một bước đi quá thận trọng và chậm chạp.
Được biết gần một nửa số nhân viên Ola Electric đã nghỉ việc trong năm tài chính 2025, bao gồm cả nhiều giám đốc điều hành cấp cao. Các sự cố an toàn đã khiến hãng ghi nhận 10.000 khiếu nại cũng như cuộc điều tra của Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Trung ương.
Bài học đắt giá
Câu chuyện thăng trầm của Ola Electric là một bài học xương máu cho các nhà sáng lập. Những tầm nhìn vĩ đại và tham vọng ngút trời có thể dễ dàng thu hút sự chú ý của truyền thông và dòng vốn ban đầu, nhưng năng lực vận hành và thực thi cốt lõi mới là thứ quyết định kẻ thắng cuộc sau cùng.
Ông Aggarwal thường xuyên đặt ra những mục tiêu vượt quá năng lực thực tế của bộ máy doanh nghiệp. Khoảng cách quá lớn giữa những lời hứa hẹn hào nhoáng và kết quả ngoài đời thực đã gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu, đồng thời kéo tụt giá cổ phiếu của công ty trên sàn chứng khoán.
Đối với nền kinh tế Ấn Độ, bức tranh lớn hơn lại mang màu sắc tích cực: Làn sóng EV là một thực tế không thể đảo ngược và đang tăng tốc với tốc độ chóng mặt. Xu hướng này mở ra một kỷ nguyên mới cho hệ thống giao thông sạch, và nó tạo ra không gian phát triển cho nhiều doanh nghiệp cùng thắng, chứ không còn là sân chơi độc quyền của riêng ai. Giới đầu tư toàn cầu sẽ tiếp tục quan sát liệu Ola có thể biến một thị trường đang phình to trở thành lợi thế thị phần bền vững hay không.
Theo: Rest of World, Voice lasspass
