Ngày 15/10, hãng xe điện Tesla trình diễn mẫu Roadster thế hệ mới tại cơ sở thử nghiệm tên lửa của SpaceX ở McGregor, bang Texas, Mỹ. Chiếc xe leo lên một đường dốc cong, chạy lộn ngược, bật khỏi đường dốc, xoay trên không rồi tiếp đất bằng bánh xe. Trong một màn khác, xe bật qua hàng loạt phương tiện Tesla xếp thành hàng.
Theo Reuters , màn trình diễn sử dụng hệ thống quạt tạo lực hút để xe bám vào đường dốc và các vòi phụt khí nén hỗ trợ những động tác trên không. CEO Elon Musk cho biết các kỹ sư Tesla và SpaceX cùng tham gia phát triển chiếc xe. Tuy nhiên, hình ảnh được trình chiếu chỉ cho thấy xe rời mặt đất trong thời gian ngắn; chưa có bằng chứng cho thấy Roadster có thể bay liên tục như máy bay.
Chiếc xe leo lên một đường dốc cong, chạy lộn ngược, bật khỏi đường dốc, xoay trên không rồi tiếp đất bằng bánh xe.
Màn ra mắt diễn ra sau gần 9 năm kể từ khi Tesla công bố Roadster thế hệ mới vào năm 2017. Hãng đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất vào năm 2028, sau nhiều lần trì hoãn. Vì thế, sự kiện vừa phô diễn năng lực kỹ thuật, vừa đặt ra câu hỏi liệu Tesla có thể biến ý tưởng khác thường thành sản phẩm giao đến tay khách hàng hay không.
Công nghệ phía sau màn trình diễn
Theo TechCrunch , hệ thống quạt công suất lớn giúp chiếc xe bám vào đường dốc khi di chuyển qua đoạn gần như lộn ngược. Khi xe rời đường dốc, hệ thống phụt khí nén tạo lực đẩy để hỗ trợ các động tác trên không. Đây là hai chức năng khác nhau: lực hút giúp xe bám bề mặt, còn lực đẩy làm thay đổi chuyển động của xe.
The Information từng đưa tin trước sự kiện rằng Tesla dự kiến trình diễn phiên bản Roadster trang bị hệ thống phụt khí lạnh, có khả năng được điều khiển từ xa. Tuy nhiên, thông tin về kế hoạch chuẩn bị trước sự kiện không đủ để xác nhận toàn bộ cấu hình kỹ thuật của chiếc xe trình diễn. Những thông số như lực đẩy, thời gian duy trì trạng thái trên không và mức độ kiểm soát khi gặp sự cố vẫn cần dữ liệu thử nghiệm cụ thể.
Theo Wired , chiếc xe trình diễn không có người ngồi bên trong. Musk thừa nhận mẫu xe không nhất thiết được tối ưu hóa cho an toàn và cho biết tính hợp pháp của công nghệ có thể khác nhau giữa các khu vực. Điều này cho thấy khoảng cách giữa một màn trình diễn tại cơ sở thử nghiệm riêng và việc sử dụng phương tiện tương tự trên đường công cộng vẫn rất lớn.
Một chiếc ô tô có thể rời mặt đất sẽ kéo theo những yêu cầu khác hẳn xe thông thường. Nếu công nghệ được phát triển thành khả năng bay thực sự, nhà sản xuất sẽ phải giải quyết vấn đề kiểm soát chuyển động, độ tin cậy của hệ thống phụt khí, bảo vệ người ngồi trên xe và các quy định hàng không liên quan. Không thể suy ra rằng một phương tiện đã sẵn sàng lưu thông chỉ từ vài giây trình diễn thành công.
Tesla cũng công bố những thông số hiệu năng rất cao cho Roadster. Hãng tuyên bố xe có thể tăng tốc từ 0 lên 60 dặm/giờ, tương đương khoảng 97 km/h, trong chưa đầy một giây, đạt tốc độ tối đa trên 370 km/h và đi hơn 480 km sau mỗi lần sạc. Đây là thông số do hãng công bố, chưa phải kết quả kiểm chứng độc lập trên xe sản xuất thương mại.
Màn phô diễn có đáng giá về mặt thương mại?
Với Tesla, Roadster không nhất thiết phải trở thành mẫu xe bán chạy để hoàn thành vai trò của nó. Reuters dẫn nhận định của Seth Goldstein, nhà phân tích tại Morningstar, công ty nghiên cứu và cung cấp dữ liệu đầu tư có trụ sở tại Mỹ, rằng đây có thể là mẫu xe tạo hào quang thương hiệu (halo car), thể hiện những thành tựu kỹ thuật tốt nhất của hãng. Những mẫu xe như vậy thường có sản lượng nhỏ nhưng giúp xây dựng hình ảnh công nghệ và tạo sức hút cho thương hiệu.
Tuy nhiên, màn trình diễn cũng làm dấy lên những hoài nghi. Gene Munster, đối tác điều hành tại Deepwater Asset Management, nhận xét trên mạng xã hội X rằng đây là màn phô diễn kỹ thuật nhưng không có nhiều giá trị thương mại ngoài việc gây ấn tượng với các hãng xe truyền thống. Ông cũng cho rằng sự kiện cho thấy tham vọng tăng cường mối liên hệ giữa Tesla và SpaceX.
Nhà đầu tư Jason Calacanis có phản ứng hào hứng hơn, ví những hình ảnh Roadster trên không với khoa học viễn tưởng. Tuy vậy, ông đặt câu hỏi liệu chiếc xe có thể duy trì trạng thái trên không trong nhiều phút hay không. John Carmack, cựu giám đốc công nghệ mảng thực tế ảo của Meta, lại bày tỏ lo ngại về rủi ro thất bại trong màn trình diễn và cho biết ông vẫn thích phiên bản Roadster thông thường hơn.
Những phản ứng trái chiều này phản ánh hai cách nhìn. Với người hâm mộ công nghệ, việc đưa một chiếc ô tô lên không trung đã là thành tựu đáng chú ý. Với người quan tâm đến sản phẩm thương mại, câu hỏi quan trọng hơn là công nghệ đó giải quyết vấn đề gì, có đáng để trả thêm tiền hay không và rủi ro được kiểm soát đến mức nào.
Lịch sử phát triển Roadster càng khiến câu hỏi này đáng lưu ý. Tesla công bố mẫu xe thế hệ mới năm 2017, ban đầu dự kiến giao xe từ năm 2020. Đến sự kiện tháng 10 này, thời điểm sản xuất vẫn được đặt vào năm 2028. Reuters cho biết Tesla chưa công bố giá bán cuối cùng tại sự kiện; trang đặt chỗ đưa ra các phiên bản với khoản đặt cọc khác nhau, nhưng đây không phải giá bán hoàn chỉnh của xe.
Với người hâm mộ công nghệ, việc đưa một chiếc ô tô lên không trung đã là thành tựu đáng chú ý.
Trong khi Roadster thu hút sự chú ý bằng màn trình diễn, Tesla đang chuyển trọng tâm sang công nghệ tự lái, robotaxi và robot hình người. Reuters nhận định kết quả kinh doanh, biên lợi nhuận và dòng tiền sẽ có ý nghĩa lớn hơn với nhà đầu tư so với một màn ra mắt gây choáng ngợp. Điều đó đặt Roadster vào vai trò biểu tượng công nghệ nhiều hơn là sản phẩm có thể thay đổi đáng kể tình hình tài chính của hãng trong ngắn hạn.
Cuối cùng, giá trị của Roadster sẽ không chỉ được quyết định bởi khả năng thực hiện những cú nhảy trên không. Tesla còn phải chứng minh chiếc xe có thể được sản xuất, giao đúng kế hoạch, vận hành ổn định và đáp ứng các yêu cầu an toàn. Màn trình diễn ngày 15/10 đã tạo ra sự chú ý; việc biến sự chú ý ấy thành một sản phẩm hữu dụng mới là phép thử khó hơn.
